نانواستارتاپ؛ برنامه شناسایی و تقویت تیم نماینده ستاد توسعه فناوری نانو برای اولین المپیاد بین‌المللی نانو

با توجه به تاکید سند راهبردی ده ساله دوم ستاد ویژه توسعه فناوری نانو بر لزوم افزایش آموزش‌های کاربردی در زمینه تجاری‌سازی فناوری نانو، اولین دوره توانمندسازی استارتاپ‌های فناوری نانو (نانواستارتاپ) با هدف افزایش توانمندی‌های مرتبط با راه‌اندازی بنگاه‌های حوزه فناوری نانو برگزار گردید.
اولین دوره نانواستارتاپ شامل دو مرحله حضوری (انتخاب فرصت فناوری) و غیرحضوری (تکمیل طرح  فناورانه و مدل کسب و کار) بوده و در مرحله اول این رویداد، که از تاریخ ۲۰ الی ۳۱ تیرماه توسط ستاد ویژه توسعه فناوری نانو با همکاری برنامه تجاری‌سازی دستاوردهای دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف در محل این دانشگاه به مدت ۷ روز – از ساعت ۸ صبح روز شنبه تا ساعت ۲۰ روز جمعه- برگزار گردید، تیم‌های شرکت‌کننده تلاش کردند تا ضمن یادگیری اصول راه‌اندازی کسب و کار فناورانه، با استفاده از فناوری نانو راهکارهایی در پاسخ به نیازهای بازارهای داخلی و خارجی در حوزه آب ارائه کنند. در این مرحله وبر مبنای ارزیابی و داوری اسناد مکتوب تجاری و فنی تیم‌ها و همچنین ارائه‌های حضوری، هفت تیم مجوز ورود به مرحله دوم دوره نانواستارتاپ را کسب کردند.

شکل ۱- از بین ۶۰ نفر شرکت‌کننده این مرحله، صرفا ۷ تیم ۴ نفره به مرحله دوم نانواستارتاپ راه پیدا کرده و در پایان مرحله دوم نانواستارتاپ یک تیم به عنوان تیم نماینده ستاد توسعه فناوری نانو به دبیرخانه المپیاد بین المللی نانو، اعزام می‌شود.

 

طول دوره ۱۰ روزه
تاریخ برگزاری ۲۰ الی ۳۱ تیرماه

وبینارهای آنلاین: ۲۰ ، ۲۱ و ۲۲ تیرماه

بخش حضوری: ۲۴ الی ۳۱ تیرماه

مخاطبین رویداد حدود ۶۰ نفر از برگزیدگان هفتمین مسابقه ملی فناوری نانو
توانمندسازی و شبکه‌سازی ۱۶ ساعت ارائه و شبکه‌سازی با افراد خبره صنعت
مربی‌گری و مشاوره تخصصی حوزه فناوری نانو و تجاری‌سازی به‌طور پیوسته در کل دوره
کارگاه های آموزشی و تجاری سازی و کاربردهای فناوری نانو در حوزه آب ۲۸ ساعت

جدول ۱:  مرحله اول نانواستارتاپ (انتخاب فرصت فناوری)

 

هدف دوره
در ابتدای مسیر توسعه فناوری، انتخاب یک فناوری مناسب که متناسب با نیازی واقعی است، موجب سهولت فرآیند تجاری‌سازی آن پس از به اتمام رسیدن مراحل توسعه فنی آن می‌شود. هدف اصلی دوره نانواستارتاپ، در کنار شناسایی و تقویت تیم نماینده ستاد ویژه توسعه فناوری نانو برای حضور در المپیاد بین‎المللی، ایجاد بستری تجربی برای درک این مفهوم توسط شرکت‌کنندگان دوره است.
در واقع اغلب اوقات، فرآیند توسعه محصولات فناوری‌های پیشرفته از جمله فناوری نانو، نیازمند صرف زمان و هزینه بالایی بوده و به صورت متداول ۱ الی ۶ سال به طور می‌انجامد؛ این بدان معناست که انتخاب محصول فناورانه مناسب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و در صورتی‌که فناوری توسعه داده شده به اشتباه انتخاب گردد، موجب اتلاف هزینه و زمان صرف شده به همراه شکست فناورهای این حوزه می‌شود. اهمیت این موضوع در مورد یک تیم نوپا (استارتاپ) که منابع مالی و تجهیزات محدودی دارند، بسیار بیشتر است.

 

ویژگی‌های دوره نانواستارتاپ

  • تغییر رویکرد “تئوریک” متداول المپیاد به “طراحی کاربردی فناوری” مبتنی بر نیازهای واقعی
  • فعالیت شرکت‌کنندگان به مدت هفت روز از ساعت ۹ صبح الی ۹ شب در مکان برگزاری دوره در دانشگاه صنعتی شریف
  • ارائه بسته آموزشی اصولی منطبق با نیازهای شرکت‌های فناوری پیشرفته و ادبیات روز کارآفرینی
  • پیشنهاد فناوری‌های توسعه داده شده داخلی و تاکید بر ایجاد ارتباط با مشتریان بالقوه
  • وجود شبکه‌ای از مربیان، مشاورین فنی و تجاری، شرکت‌های فناور و خبرگان در کنار تیم‌ها، جهت ایجاد درک بهتر از چگونگی توسعه محصولات فناورانه متناسب با نیاز بازار

 

برنامه توانمندسازی

شکل ۲: سه گانه توانمندسازی نانواستارتاپ

برنامه توانمندسازی دوره نانواستارتاپ با هدف افزایش قابلیت‌های کارآفرینیِ فناورانه در سه محور زیر صورت گرفت:

  • آموزش
  • شبکه مشاورین
  • رقابت

در ادامه این گزارش، بخش‎های مختلف تشکیل‌دهنده برنامه توانمندسازی به تفصیل توضیح داده خواهند شد.

 

 

 

 

شکل ۳: مدل توانمندسازی نانواستارتاپ در یک نگاه

آموزش

شکل۴: سرفصل‌های آموزشی دوره نانواستارتاپ در سه سطح مبانی، تاکتیکی و تکمیلی

درک مبانی درست، الفبای صحیح و منطق کارکردی هر حوزه، برای ورود به هر حوزه از جمله کارآفرین فناوری پیشرفته حیاتی است. اغلب کارآفرین‌ها و شرکت‌های نوپا، این بخش را مدنظر نداشته و همین امر موجب می‌شود تا بنیانی غلط را به‌کار گیرند. محتوای اصلی آموزشی که متمرکز بر اصول راه‌اندازی کسب‌ وکارهای فناوری پیشرفته است؛ در این دوره در بخش حضوری و در قالب ۱۸ ساعت آموزش یک سویه ارائه شد. آموزش این بخش در ابتدا، متمرکز بر مبانی کسب‌وکارهای مبتنی بر نوآوری بوده و در روزهای بعد، میزان آموزش‌ها قالب تاکتیکی به خود گرفت و در انتها آموزش‌های تکمیلی مورد نیاز برای راه‌اندازی کسب‌وکار در نظر گرفته شد. تمرکز اصلی آموزش بر القای دو مفهوم کلی “توسعه فناوری مبتنی بر نیازهای واقعی” و “مبانی صادرات فناوری” بود.

 

آموزش رسمی دوره به‌صورت آنلاین از ۲۰ ام تیرماه، با وبینارهای سه‎گانه، با محوریت الفبای فناوری‌های نانو در حوزه آب، با همکاری تیم تخصصی مربی‌گری فناوری نانو در حوزه آب آغاز شد، تا مخاطبین، قبل از حضور در بخش حضوری، با کاربرد فناوری‌های نانو در حوزه آب آشنا شوند.

بخش آموزشی این دوره با آموزش مهندس سیارپور، در مورد ادبیات و الفبای “دنیای کسب‌وکارهای مبتنی بر نوآوری” شروع شده و تیم ها در روزهای سوم و چهارم، در کارگاه “شناسایی فرصت‌های فناورانه” با تدریس مهندس عقلایی و “درک نیاز مشتریان” با تدریس مهندس ضیایی مهم‌ترین آموزش‌های تاکتیکی مورد نیاز در فرآیند رقابتی را دریافت کردند.

شکل ۵: وبینارهای آنلاین برگزار شده پیش از دوره

 

ردیف مدرس عناوین آموزشی
۱ مهندس سیارپور دنیای کسب و کار مبتنی بر نوآوری
۲ آقای نجفی اصول تیم‌سازی
۳ مهندس احمد پور الفبای مدل کسب و کار
۴ مهندس سیار پور استراتژی چشم‌انداز مدل­های رشد استارتاپ­ها
۵ مهندس عقلایی شناسایی اصول فرصت بازار
۶ مهندس ملکی اصول کارآفرینی نظام‌مند
۷ دکتر حبیب‌زاده مبانی حقوقی کسب و کار
۸ مهندس ضیایی درک نیاز مشتریان
۹ دکتر کنعانی اصول ارائه موثر

جدول ۲: عناوین آموزشی اولین دوره نانواستارتاپ

‌‌‌‌

آموزش برای یادگیری کارآفرینی، حیاتی است ولی کافی نیست. توانمندسازی قابلیت‌های کارآفرینانه در بستر تجربه و همراهی با افراد مرتبط و خبره در این حوزه به‌دست می‌آید.

هدف از تشکیل شبکه مشاورین:

  • دسترسی به اطلاعات و تخصص مشاورین در زمینه تجاری‌سازی، آب و فناوری نانو
  • راهبری مخاطبین در فرآیند مسابقه‌ای دوره توسط مربیان
  • دسترسی به فناوری‌های توسعه داده شده داخلی از طریق فناورها
  • شبکه‌سازی و بهره‌مندی از تجربیات افراد خبره فناوری و کسب وکار

نقش شبکه مشاورین در روزهای ابتدایی و انتهایی دوره، به ترتیب در قالب ارائه‌های انتقال تجربه و مشاوره تخصصی بسیار پررنگ بود. روز اول دوره نانواستارتاپ با ارائه مهندس جعفری و مهندس خیراندیش، پیرامون تجربیات شرکت‌های حوزه نانو و صادرات فناوری، مورد استقبال بسیار ویژه مخاطبین از طریق تعامل بسیار گسترده آن‌ها با مدعوین قرار گرفت. روز دوم، آقای مهندس ذکایی مدیرعامل شرکت پارسا پلیمر نکاتی در مورد راه اندازی کسب و کار فناورانه، در قالب تجربیات ارزشمند خود با مخاطبین به اشتراک گذاشت. ارائه ایشان در پاسخ به سوال یکی از مخاطبین با این مضمون به پایان رسید؛ ” دولت و نهادهای حاکمیتی به عنوان تسهیل‌کننده کسب و کار و یا تقویت‌کننده کسب و کار شما در قالب حامی هستند؛ اما باید حتما درنظر داشته باشید که هسته مرکزی یک کسب و کار موفق باید بتواند خود به تنهایی سودده و پایدار باشد و از نهادهای دولتی صرفا به عنوان حامی – و نه به عنوان پیشران اصلی کسب و کار- بهره‌مند شود. “. عصر همین روز، جناب آقای دکتر سروری سرپرست تیم مشاوره تخصصی نانو و آب، ارائه تکمیلی را در زمینه کاربردهای فناوری نانو در آب داشتند و آموزش آنلاین سه گانه پیش از شروع دوره حضوری رویداد را در قالب ارائه ۵ ساعته تکمیل کردند.

پلیمر مشاوره با آقای خیراندیش – مدیرعامل شرکت نورآفرین ایده
ارائه آقای مهندس ذکایی – مدیرعامل شرکت پارسا پلیمر

 

 

 

 

 

 

 

با تشکیل نهایی ترکیب تیم در روز سوم دوره، سه مربی دوره در کنار تیم مشاوره تخصصی نانو-آب به همراهی تیم‌ها در تعیین نقطه آغاز پرداخته و با تعیین نقطه آغاز هر تیم در روز چهارم، به ‌صورت رسمی به هر تیم یک مربی اختصاصی و یک مشاور فنی، اختصاص داده شد. روز چهارم هر تیم بر روی تثبیت نقطه آغاز خود با کمک مربیان اختصاصی و مشاورین تمرکز کرد تا وضعیت خود را از یک فناوری یا یک مساله شروع کند. در روز ششم، میزبان مهندس کاویانی مدیرعامل شرکت PNF و مهندس خلج مدیر مجموعه صنعتی‌سازی فناوری‌های کاربردی نانو در محل دانشگاه شریف بودیم که پس از معرفی تجربیات و مجموعه‌ها، تیم‌ها برای تکمیل اطلاعات خود به مشاوره با این دو مهمان پرداختند. در روز ششم، مربیان و مشاورین، تیم‌ها را در تکمیل سند تجاری و فنی تا آخرین لحظات بارگذاری اسناد همراهی کردند. در روز هفتم –روز داوری- تیم‌ها با کمک مربیان، ارائه‌ها خود را آماده کردند.

شکل ۶: مدل شبکه مشاورین

 

 

ردیف

ارائه دهنده

عنوان نشست/ ارائه

۱

مهندس جعفری

تجربیات شرکت‌های نانو و حمایت‌های ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

۲

مهندس خیراندیش

صادرات فناوری (تجربه مدیر عامل شرکت نورآفرین ایده)

۳

مهندس ذکایی

با کار آفرین موفق (نجربه مدیر عامل شرکت پارسا پلیمر)

۴

دکتر سروری

محصولات فناوری نانو در حوزه آب

۵

دکتر سروری

فرصت‌های فناوری نانو در حوزه آب

۶

مهندس جعفری

ساختار حمایت‌های ستاد توسعه فتاوری نانو

۷

مهندس کاویانی

با کارآفرین موفق (تجربه مدیر عامل شرکت PNF)

۸

مهندس خلج

معرفی مجموعه صنعتی‌سازی نانوفناوری کاربردی

جدول ۳: ارائه های مرتبط با شبکه مشاورین (بر اساس زمان ارائه)

فرآیند رقابتی دوره

همانطور که گفته شد، دوره نانواستارتاپ دو مرحله‌ای بوده و گزارش فعلی اختصاص به مرحله اول آن دارد. در مرحله اول در هفته پایانی تیرماه برگزار شد؛ هر تیم یک فرصت – فناوری مناسب را شناسایی و انتخاب کرد. انتظار می‌رود هر تیم در مرحله دوم طرح خود را تکمیل نماید.

شکل ۷: فرآیند رقابت

 

تیم سازی

شرکت کنندگان این دوره، برگزیدگان هفتمین مسابقه ملی نانو بوده و به نسبت، گستره وسیعی از شخصیت و پیش زمینه تجربی را تشکیل می‌دهند. تیم‌های این مرحله ترکیبی مکمل از منظر نقش آفرینی کاری و تجاری و همچنین توانمندی‌های فنی دارند. در مرحله دوم هر تیم می تواند با افزایش یک یا دو نفر به اعضای تیم خود –هر تیم حداکثر ۶ نفر عضو خواهد داشت-، نسبت به تکمیل قابلیت‌های مورد نیاز برای پیاده‌سازی محصول و کسب و کار خود اقدام کند. استراتژی تیم‌سازی در این دوره متکی بر خودآگاهی، آشنایی افراد با یکدیگر و تسهیل تیم سازی توسط مربی تیم‌سازی دوره است.

شکل ۸: مرحله اول نانو استارتاپ که در تاریخ ۲۰ الی ۳۱ تیرماه سال جاری برگزار شد؛ خود شامل دو بخش آموزش های آماده سازی آنلاین و بخش حضوری یک هفته‌ای است.

 

فرآیند تیم سازی اولین دوره به صورت زیر اجرا شد:

خودآگاهی: در هنگام ثبت نام، افراد در آزمون  آنلاین تیپ شخصیتی و استعدادکارآفرینی، شرکت کرده و نتایج این آزمون‌ها در کارت شناسایی هر فرد درج شد.
اصول تیم سازی: در اولین روز دوره آقای نجفی مربی اختصاصی تیم سازی، اصول و تاکتیک‌های تشکیل یک تیم بنیانگذار مناسب را ارائه کرد. ایشان دو جهت شناسایی کارکردهای نقشی هر فرد،  دو تست حضوری برگزار کرد.
مربی گری: در طی دو روز، فرآیند آشنایی افراد با یکدیگر و تشکیل تیم های مکمل شخصیتی ۴ نفره توسط مربی اختصاصی تیم‌سازی، اجرا و تسریع شد. تصمیم نهایی در این فرآیند توسط خود تیم و اعضا انجام شده و مربی صرفا نقش تسهیل کنندگی را بر عهده داشت.
معرفی تیم ها در پایان فرآیند تیم سازی ۱۳ تیم ۴ نفره و یک تیم ۵ نفره با قابلیت های مکمل تشکیل شد. سرپرست هر تیم ظهر روز سوم، اعضای تیم خود را در مقابل مربیان و مشاورین به صورت عمومی، معرفی کرد. مربی اختصاصی هر تیم، پس از این بخش تعیین شد.

شکل ۹: فرآیند تیم سازی توسط آقای نجفی مربی تخصصی تیم سازی

 

تعیین نقطه آغاز

در مدل نانو استارتاپ پس از تکمیل فرآیند تیم سازی، و آشنایی شرکت کنندگان با فناوری ها کاربردی حوزه آّب، هر تیم می بایست نقطه آغاز فعالیت خود را با انتخاب یک فناوری و یا یک مساله شروع کند.

  • آن دسته از تیم هایی که از انتخاب یک فناوری شروع می کنند؛ می بایست کاربردهای مختلف آن فناوری را شناسایی کرده و با به کارگیری آن مساله ای واقعی از مشتری بالقوه حل کنند.
  • آن دسته از تیم هایی که از یک انتخاب یک مساله شروع می کنند، می بایست پس از اعتبارسنجی مساله، راهکاری مبتنی بر فناوری نانو برای حل آن مساله ارائه کنند.

در این بخش هر تیم تعیین می کند که نقطه آغازش کدام یک از دو وضعیت بالا است و سپس با کمک مربیان و مشاورین فرآیند کشف مشتریان اولیه و تکمیل ماتریس بازار را آغاز می کند.

در این دوره، تیم ها در تعیین نقطه آغاز خود، با چالش انتخاب بین گزینه های موجود خود و تصمیم سازی مواجه شدند که با همراهی ویژه تیم مشاوره تخصصی و مربیان، این چالش تا صبح روز چهارم برطرف شد. هر تیم نقطه آغاز قطعی خود را تعیین کرد. از بین ۱۴ تیم، ۳ تیم فناوری های مشابه فناوری پیشنهادی توسط کمیته برگزاری را انتخاب کرده و سایرین مسائل و فناوری های انتخابی خود را به صورت آزاد انتخاب کردند.

شناسایی مشتریان

در این بخش مدل نانواستارتاپ که مفاهیم آن طی کارگاه “درک نیاز مشتریان” آموزش داده می شود؛ مربیان هر تیم را ترغیب می کنند تا برای درک واقعی مشتریان، ابتدا مشتریان اولیه خود را تعیین نموده سپس به تحلیل آنها از روش های مختلف مانند جست و جوی اینترنتی و … بپردازد. هر تیم در این دوره از طریق مشاورین و جست و جوی اینترنتی اطلاعات اولیه مورد نیاز را کسب کرده اما علی رغم محدودیت زمان، اکثر تیم های از طریق ارتباط تلفنی و … با مشتریان بالقوه، افراد مطلع و نقش آفرینان حوزه بازار خود، در داخل یا خارج از کشور ارتباط برقرار کردند. در انتهای این بخش هر تیم ماتریس بازار مرتبط با فناوری یا مساله خود، که تحلیل اولیه از بازارهای مختلف و مشتریان اولیه می باشد، را در کنار مربی خود تکمیل کرد. روزهای پنجم و ششم اوج فاز می بوده و هر تیم با افراد و سازمان های مرتبط با ایده خود در داخل وخارج از کشور، به صورت تلفنی و یا از طریق ایمیل ارتباط برقرار کرد. این بخش برای برخی تیم ها تا روز پنجشنبه بعد از ظهر، به طول انجامید.

 

انتخاب فرصت و فناوری و ارائه گزارش

آخرین بخش دوره انتخاب فرصت-فناوری متناظر و گزارش دستاوردها توسط هر تیم بود. و تیم‌ها از طریق اسناد مکتوب ارائه شده و ارائه حضوری مورد ارزیابی قرار گرفتند.

شکل ۱۰: معرفی ابزارهای ارزیابی دوره

 

اسناد مکتوب

در بخش اسناد مکتوب با هدف ایجاد فرصت بیشتر برای ارائه دستاوردها و فعالیت‌ها، هر تیم می بایست سه سند کتبی تا ساعت ۲۳:۱۵ روز ششم، در ساماته دوره بازگذاری کند.

  • سند مکتوب فنی: در این سند مکانیزم کار محصول، ملاحظات به کار گیری در کاربرد، توانایی فنی تیم و .. مد نظر است.
  • سند مکتوب تجاری: در این سند ضروری است تیم ها با روش بخش بندی بازار،  “بخش مشتریان” بالقوه ایده خود را تحلیل کرده و “ارزش های پیشنهادی” مناسبی برای مشتریان طراحی کنند.
  • سند ارزیابی عملکرد: گزارشی از “سیر طی شده” توسط هر تیم جهت ارائه به داورهای بخش مکتوب، ضروری است. در این گزارش، تیم‌ها “اقدامات انجام‌شده” و “تکامل بینش” درباره کسب‌وکار را در نظرگرفته و با ثبت نتایج حاصل از مصاحبه با مشتریان، ذی‌نفعان، تغییرات رویکردی اساسی انجام‌شده در “بخش ارزش پیشنهادی” و “بخش مشتریان” مدل کسب‌وکار خود را گزارش می کنند.

۱۴ تیم تا ساعت ۲۳:۲۲ روز ششم، مجموعه اسناد مکتوب خود را ارسال کرده و داورهای تجاری و فنی، مستندات مذکور را بررسی کردند. نتیجه بررسی بخش مستندات مکتوب، در حین ارائه حضوری در اختیار داورهای بخش ارائه حضوری قرار گرفت.

 

ارائه حضوری

بخش ارائه حضوری در روز ۳۰ تیرماه از ساعت ۱۴:۳۰ الی ۱۹، در مقابل شورای داوری حضوری متشکل از خبرگان سرمایه گذاری، کارآفرینی و نمایندگان ستاد ویژه توسعه فناوری نانو بزگرار شد. در این بخش هر تیم طی ۵ دقیقه دستاوردهای خود در بخش فنی و کسب‌وکار را ارائه کرد.

 

شورای داوری ارائه حضوری

دکتر سلطانی

رئیس مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا

مهندس قطبی نژاد

مدیرعامل صندوق سرمایه گذاری خطرپذیر بهمن

مهندس جعفری

دبیر کارگروه توسعه فناوری ستاد توسعه فناوری نانو

دکتر مرجوی

مدیر مرکز بین المللی فناوری نانو

جناب آقای خیراندیش

مدیرعامل شرکت نورآفرین دیده

دکتر کنعانی

مدرس مجرب حوزه کارآفرینی

جدول ۴: اعضای شورای داوری ارائه حضوری

‌‌

۷ تیم راه‌یافته به مرحله دوم نانو استارتاپ، ۳۱ ام تیرماه طی مراسمی با حضور جناب آقای دکتر سرکار دبیر ستاد توسعه فناوری نانو جناب آقای مهندس احمدوند مدیر کارگروه ترویج ستاد و جناب آقای مهندس هرمزی نژاد مدیر روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف، در محل دانشگاه صنعتی شریف، معرفی شده و به رسم یادبود از سه تیم اول، تقدیر به عمل آمد.

 

دیدگاه خود را بیان کنید